Naar aanleiding van de opening van ons nieuwe gebouw een filmpje van tv Brussel.
Daklozen Dansaertwijk krijgen ingerichte appartementen
Brussel-Stad
donderdag 28 februari 2013, 10u21
Jean-Marie Binst © Brussel Deze Week
Vanaf maart krijgen vier mannen tussen 25 en 50 jaar, die langdurig op straat hebben geleefd, elk een sleutel van een nieuw appartement naast het Bronkstheater. Zij worden de eerste begeleide daklozen van deze eigentijdse woonunits, die deftige privacy aanbieden in de binnenstad. Een pilootproject van het Huis van Vrede en de thuislozenzorgdienst Puerto.
Van Moll: "Het kan niet de bedoeling zijn dat de bewoners een oud bed of een kast van de rommelmarkt naar binnen sleuren. Daarom kreeg elke etage een volledige inrichting op maat." (© Ivan Put)
Ondertitels:
Op de Varkensmarkt krijgen vier thuislozen een kant en klaar appartement. De vzw Huis van Vrede heeft vier daklozen geselecteerd voor een project van begeleid wonen. Bedoeling is dat de ex-daklozen op termijn weer op eigen benen kunnen staan.
V ier mannen met een zware mentale en sociale problematiek, en een leven als dakloze, kunnen morgen uitkijken naar een eigen thuis. Aan de Varkensmarkt 19 krijgen ze een studio met aparte slaaphoek en badkamer, zodat ze met woonbegeleiding terug zelfstandig leren leven. Het project kwam er met steun van de Nationale Loterij, is ingeleid door de vzw Huis van Vrede, en uitgewerkt door Puerto (beschut wonen voor thuislozen) en CAW Archipel.
"Honderden keren heb ik de werkmannen erop gewezen: de afwerking moet goed zijn," stelt architect Stefan Van Moll, die gedurende zeventien maanden de werken heeft geleid. "We willen een mooi product afleveren om langdurig thuislozen te laten zien dat zij, zoals iedereen, recht hebben op een mooie woonst. Want die dwingt automatisch ook respect af voor wie er mag intrekken." Donderdag 28 februari is het gelijkvloerse appartement klaar voor de eerste gelukkige. In de loop van maart volgen de andere daklozen. Ieder krijgt een volledig op maat bemeubelde studio van gemiddeld 35 m² ter beschikking, enkel de traphal zullen ze delen.
Bij het naburige Puerto zijn ze er gelukkig mee. "De thuislozen werden ons doorgestuurd vanuit onthaaltehuizen en via straathoekwerkers. Daarna volgde er een screening. Na een intake-procedure hebben we vier mannen weerhouden," vertelt Hilde Snoeijs. "Die thuislozen stonden open om dagelijkse begeleiding te krijgen in deze woonformule. Ze zullen van zeer nabij gevolgd worden, of het nu om het innemen van hun medicatie gaat, het opvolgen van een drankprobleem, of gewoon om het appartement proper te houden en te helpen met koken en budgetbeheer."
"Ons dienstencentrum huist naast hen, dus dat is meegenomen. Iedere dag zullen we langsgaan, en hun traject tot zelfstandig wonen bijsturen. We helpen in de eerste plaats bij het 'leren wonen'. Dat betekent bijvoorbeeld geen lawaai na 23 uur of geen overlast door bezoekers. De vier kennen elkaar niet, en hebben verschillende levens achter de rug. Vroeger werd al snel over langdurige daklozen gezegd dat ze niet begeleidbaar zijn, maar de ervaring leert ons dat deze aanpak vruchten afwerpt."
Druppel op hete plaat
Architect Stefan Van Moll die in de naburige Begijnhofwijk woont, en van Zuid-Amerika tot Australië ervaring opdeed, volgde de werken op: het huis werd in een onbewoonbare toestand gekocht door het Huis van Vrede, voor om en bij de 300.000 euro. Samen met het verbouwingsbudget van 250.000 euro konden we een ontmanteld krot van 140 vierkante meter omvormen tot vier kwaliteitsvolle woongelegenheden. Voor de private markt was dit huis in deze opdeelformule te klein."
Het pand is prachtig gelegen aan de uitwaaierende Varkensmarkt, met Bronks als rechterbuur en beheerder CAW Archipel-Puerto als linkerbuur. De grote leegstand in de binnenstad – weliswaar ook door private speculatie – leent zich perfect voor dit soort nieuwe bestemming. "De vele daklozen in de Dansaert- en Begijnhofwijk blijven graag circuleren en wonen in deze buurt," stelt Van Moll. "Deze wijken stonden al lang vóór de 'gentrification' (de herwaardering van een stadsdeel, red.) bekend om hun arme bevolking, je mag hen niet zomaar verplaatsen. Daarom is dit privaat pilootproject, naast de meer openbaar gestuurde sociale huisvesting, een dankbaar initiatief om thuislozen lokaal te verankeren. Het is belangrijk dat deze wijk meer van dit soort goed verbouwde huizen krijgt. De stad heeft wel aandacht voor daklozenhulp, maar uiteindelijk zijn het vooral privé-initiatieven van vzw's die huisvesting aanbieden voor deze sociale klasse. Ik kan er geen cijfer opplakken maar dit soort vernieuwbouw voor thuislozen blijft wel een druppel op een hete plaat. Nochtans is de sterkte van dit systeem dat de huurders op de voet gevolgd worden, en er een kuisdienst aan huis komt waardoor de verzorgdheid van het pand gegarandeerd is."
Dit project is ook complementair aan de traditionele sociale woonvormen zoals in de Vaartstraat, waar grotere gezinnen, mensen zonder papieren en alleenstaande moeders sociaal begeleid wonen. Hier aan de Varkensmarkt gaat het om nog meer ontheemde stedelingen – ze sliepen lang op straat, vaak overgelaten aan de goodwill en het eten van de vele sociale dienstencentra van de buurt.
Lage bouwkost
De werken aan het huis zijn gestart in september 2011, de bouwperiode was dus uitzonderlijk lang. Het hele pand moest gestript, verstevigd, en op enkele balken na vertimmerd worden. Er kwam een nieuw dak op, en een eiken draaitrap in. En iedere verdieping werd als een studio volledig met kasten en grote kookhoek ingericht. "We maakten plaats voor een deftige badkamer, en bij de inbouwkasten zorgden we voor uitsparingen voor een microgolfoven en een afzuigkap met roetfilter. Het kan niet de bedoeling zijn dat de bewoners een oud bed, een zetel of kast van de rommelmarkt naar binnen sleuren," stipt Van Moll aan. "Daarom kreeg elke etage een volledige inrichting op maat."
Om de bouwkost te drukken deed het Huis van Vrede beroep op verenigingen voor sociale tewerkstelling en opleiding. Alle schrijnwerkerij is gemaakt door de opleidingsklas Klimop van vzw Atelier Groot-Eiland. Het schilderwerk is uitgevoerd door beroepsinschakeling van vzw Casablanco. Vandaar de langere werktijd voor minder bouwkost," aldus nog Van Moll.
Wie uiteindelijk met laagdrempelige begeleiding de mooie studio's mag bewonen, houden ze discreet. "De man die het gelijkvloers neemt, was eerst erg gekant tegen hulpverlening. Maar de winter bracht hem op andere gedachten: hij heeft genoeg van de kou. Nu zegt hij dat hij de straat niet terug op wil," vertelt Snoeijs. Een andere thuisloze is een zorgbewoner die na een zware operatie aan de benen terug alleen kan gaan wonen. Eerder uitzonderlijk staan we iemand die nu in een kraakpand leeft, toe om hier met zijn hond te komen wonen. De hond is wat de man rest uit zijn thuislozentijd. Niemand met een hart zet een dier op straat."
Meldpunt 1712 voor geweld, misbruik en kindermishandeling
Met dit telefoonnummer 1712 moet je niet langer zoeken naar moeilijke telefoonnummers of hoef je je niet af te vragen wie je moet aanspreken voor welke vraag. Via 1712 zet een professionele hulpverlener je onmiddellijk op het juiste spoor en wijst je de weg naar de persoon of dienst die jou het best kan helpen, bij jou in de buurt.
Dit meldpunt is er voor iedereen die met geweld of misbruik te maken krijgt, in welke vorm en op welke leeftijd dan ook. Het meldpunt is vlot bereikbaar op werkdagen van 9 tot 17u op het gratis nummer 1712. Oproepen naar 1712 verschijnen niet op de telefoonrekening.
Wat doet het meldpunt 1712 ?
Of je nu zelf slachtoffer bent of een betrokkene, het team 1712-medewerkers
- beluistert jouw verhaal en zal samen met jou je vraag proberen helder te krijgen
- zal samen met jou de mogelijkheden bekijken om iets met die bezorgdheid of verontrusting te doen
- helpt je om samen de juiste informatie te zoeken
- maakt je wegwijs in de wereld van justitie en hulpverlening
- en kan je, indien gewenst, toeleiden tot gespecialiseerde hulp bij jou in de buurt. Dat kan hulp in het CAW of het verttrouwenscentrum kindermishandeling zijn, maar evengoed een andere instantie
Meer info over het meldpunt 1712 vind je op www.1712.be of www.caw.be.